مثلث خطر در برابر بنگاه‌ها اقتصادی

مثلث خطر در برابر  بنگاه‌ها

  بزرگنمايي:

فصل اقتصاد - دکتر حسین سلاح‌ورزی/ نایب رئیس اتاق ایران هرگز هیچ ایرانی دلسوز به این آب و خاک و سرزمین از اینکه کسب‌وکار ایرانیان در هر دوره از روز و روزگار مزه و بوی اندوه و ابهام داشته باشد شاد و خرسند نخواهد بود. ایرانیان شاید بیش از شماری انبوه از شهروندان سایر سرزمین‌ها به میهن خویش مهر می‌ورزند و برای پیشرفت آن در مقایسه با دیگران آرزو دارند. اما اکنون در آستانه پایان نخستین‌ ماه از سال جدید که همراه با برپایی جشن‌های نوروز بود، این احساس شادی و شادمانی از اینکه کسب‌وکار ایران در مدار رونق باشد در میان شهروندان دیده نمی‌شود.

این روزها پرسش نخست بیشتر شهروندان ایرانی این است که روزگار کسب‌وکار ایران و ایرانیان درسال 1398 به کدام سو می‌رود و می‌خواهند تکلیف خود را تا اندازه‌ای بدانند و از ابهام و گیجی بیرون آیند. برای این پرسش بسته به اینکه از کدام زاویه به آن نگاه شود، می‌توان پاسخ‌های گوناگونی داد. یک زاویه نگاه به کسب‌وکار می‌تواند برگشت به اصول و آموزه‌هایی باشد که سازمان‌های بزرگ مثل بانک جهانی یا مجمع جهانی اقتصاد و نهادهای ارزیابی سیاست‌های اقتصادی مثل هریتیج، واحد اطلاعات اکونومیست و...تعریف و ترویج می‌کنند. این نهادها بسته به اینکه درکدام بخش تخصص و مهارت دارند و کدام عناصر و مقوله‌ها را در کسب‌وکار کامیاب و ناکام اولویت می‌دهند به اندازه‌گیری می‌پردازند. برخی نهادهای معتبر آزادی اقتصادی را اصل می‌دانند و شاخص‌هایی برای این مقوله تعریف و براساس اطلاعاتی که دارند یا به دست می‌آورند به کشورها نمره داده و رتبه‌بندی می‌کنند. برخی دیگر از همین نهادها رقابت‌پذیری را شاخص اصلی برای اندازه‌گیری موقعیت و رتبه کشورها برای سنجش کسب‌وکار معرفی کرده‌اند. نهادهایی هستند که سهولت در کسب‌وکار را شاخص مهمی در اندازه‌گیری بهتر یا بدتر شدن موقعیت کسب‌وکار معرفی می‌کنند.
به‌طور مثال بانک جهانی شاخص سهولت کسب‌وکار کشورها از جمله ایران را بررسی کرده است و گزارش داده که امتیاز ایران در این شاخص با افزایش از 64/ 54 به 98/ 56 به میزان 34/ 2 واحد بهبود پیدا کرده است. اما ایران در این شاخص از رتبه 124 در سال 2018 به رتبه 128 در سال 2019 رسیده است که بدتر شدن وضعیت را نشان می‌دهد. با توجه به مجموعه شرایط به نظر نمی‌رسد ایران درسال 1398 در این شاخص گام‌های بلندی را برای بهبود بردارد. مجمع جهانی اقتصاد مشهور به داووس نیز عنصر رقابت‌پذیری را به مثابه شاخص اصلی برای اندازه‌گیری شرایط کسب‌وکار در کشورها معرفی کرده است و به‌طور سالانه به سنجش میزان رقابت‌پذیری کشورهای حاضر در نظرسنجی مجمع می‌پردازد و نتایج آن را در قالب گزارش رقابت‌پذیری جهانی منتشر می‌کند. این گزارش، میزان پیچیدگی اقتصاد کشورها، موانع توسعه اقتصادی و نقاط ضعف و قوت اقتصاد هر کشور را در قالب 12 رکن نشان می‌دهد. در گزارش رقابت‌پذیری جهانی 2018، ایران با کسب امتیاز 9/ 54 (از مقیاس صفر تا 100) در رتبه 89 جای گرفته است. به دلیل تغییر در نحوه محاسبه امتیازدهی از سوی مجمع، کشورها نمی‌توانند عملکرد سال جاری خود را با سال‌های پیشین منطبق کنند.
بر اساس برآورد مجمع، چنانچه وضعیت رقابت‌پذیری سال جاری با سال گذشته بر مبنای نماگرهای جدید محاسبه شود، کشور با 4/ 0 بهبود امتیاز یک رتبه نسبت به سال پیش تنزل کرده است. البته بر اساس نحوه محاسبه قبلی که کشورها در مقیاس متفاوتی امتیازبندی می‌شدند، کشور سال گذشته با کسب امتیاز 27/ 4 (از مقیاس 7امتیاز) رتبه 69 را از میان 197 کشور به خود اختصاص داده بود که با همانندسازی نسبت به گزارش امسال، رتبه ایران 88 از میان 135 کشور با امتیاز 5/ 54 (از مقیاس صفر تا 199) از سوی مجمع جهانی اقتصاد تخمین زده شده است. با توجه به شرایط جدید ایران که تحریم‌ها تشدید و بنگاه‌ها در تنگنا هستند، به نظر می‌رسد ایران در این شاخص نیز در سال 1398 رتبه و شرایط بدتری نسبت به سال قبل دارد.
از منظر اقتصاد سیاسی
کسب‌وکار ایرانیان را می‌توان از منظر اقتصاد سیاسی نیز در سال 1398 در کانون توجه قرار داد. شوربختانه کسب‌وکار ایران از این زاویه نیز رخدادهای خوبی را تصویر نمی‌کند. در حال حاضر مناسبات ایران با آمریکا در بدترین موقعیت قرار دارد و روند فزاینده تحریم‌ها کار را برای دولت، خانواده‌ها و بنگاه‌ها بدتر می‌کند. در داخل کشور نیز به رغم همه شعارها و توصیه‌های کارشناسان به ضرورت با هم بودن و اتحاد واقعی میان نیروهای گوناگون سیاسی و نهادهای قدرتمند، اما شاهد بدتر شدن وضعیت هستیم. در شرایطی که اکنون نهاد دولت باید بیشترین قدرت سیاست‌گذاری را داشته باشد، به دلیل فقدان اقتصاددانان با‌تجربه، ورزیده و دارای سابقه برنامه‌ریزی در درون دولت و فقدان اعتقاد و اطمینان به دانش اقتصاد در دولت شاهد بی‌وزنی دولت هستیم. در این روزها، اما به نظر می‌رسد بخش‌خصوصی ایران نیز با روزهای سخت‌تری مواجه شود و چتر دولت که البته گسترده هم نبود، از بالای سر این بخش برداشته شود. نارضایتی فزاینده شهروندان از نابرابری‌های اقتصادی و روند فزاینده بیکاری جوانان نیز اقتصاد سیاسی ایران را در این سال در تنگنا قرار می‌دهد.
از منظر شاخص‌های کلان اقتصادی
بررسی تحولات شاخص‌های کلان اقتصادی مثل نرخ تورم، سرمایه‌گذاری، شاخص واردات و صادرات، بیکاری و سهم کشور در اقتصاد جهانی نیز متاسفانه در موقعیت مناسبی در سال 1398 نیستیم. بر اساس تازه‌ترین آمارهای ارائه شده از سوی صندوق بین‌المللی پول نرخ تورم که در سال 2017 برابر با 6/ 9 درصد بوده و در سال 2018 به 16/ 31 درصد افزایش یافته است. این نهاد بین‌المللی، نرخ تورم در سال 2019 را نیز 17/ 37 درصد پیش‌بینی کرده که روزهای خوبی را نوید نمی‌دهد. همین نهاد رشد واردات ایران از 94/ 13 درصد در سال 2017 به منفی 13/ 9 درصد در سال 2018 و همچنین رشد صادرات از 7/ 1 درصد در سال 2017 به منفی 89/ 14 درصد در سال 2018 را اعلام کرده که باز هم چیزی برای شادی کردن ندارد. این گزارش برای سال 2019، رشد منفی 52/ 10 درصدی در واردات و رشد منفی 01/ 22 درصدی در صادرات را پیش‌بینی کرده است.
بر اساس این گزارش، نرخ بیکاری از 8/ 11 درصد در سال 2017 به 8/ 13 درصد در سال 2018 افزایش یافته است. پیش‌بینی صندوق برای نرخ بیکاری در سال 2019 نیز افزایش تا 40/ 15 درصد را نشان می‌دهد. این نهاد بین‌المللی کل درآمد دولت برای سال 2018 را معادل 16/ 14 درصد تولید ناخالص داخلی و کل هزینه‌های دولت را معادل 04/ 18 درصد تولید ناخالص داخلی در این سال اعلام کرده است که هر دو نسبت به سال 2017 کاهش یافته‌اند. بدهی ناخالص دولت ایران در سال 2018 به بیش از 628 هزار میلیارد تومان افزایش یافته که این رقم در سال 2017 بیش از 585 هزار میلیارد تومان بوده است. یعنی بیش از 43 هزار و 47 میلیارد تومان بر بدهی دولت افزوده شده است. تراز حساب‌های جاری ایران نیز که در سال 2017 بالغ بر 45/ 16 میلیارد دلار بوده با کاهش بیش از 3 میلیارد دلاری در سال 2018 به 48/ 19 میلیارد دلار رسیده است.
با این حال از هر زاویه‌ای که به اقتصاد ایران نگاه می‌کنیم، سال 1398 را سال شادی و خوشبختی نمی‌بینیم. کاش می‌شد روزگار دیگر می‌شد و ایرانیان سال شادی را تجربه می‌کردند. سه رخداد وقوع سیل بزرگ و خانمان‌سوز، گام بلند دولت آمریکا در مسیر گسترده و ژرف کردن دشمنی با ایران و ادامه سیاست‌گذاری‌های ارزی و تجاری ناکارآمد سال سپری شده، اما اجازه نمی‌دهند ایام به کام باشد. باورکنیم که راه رفته سال‌های پیش راهی نیست که شادی را به ایران برساند. ایام به کام کسب وکار نیست.



ارسال نظر شما

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

آغاز ساخت 150 هزار واحد مسکونی به دستور رییس‌جمهوری همزمان با عید غدیر/اجرای طرح بازآفرینی شهری سرعت می‌گیرد

رتبه نهم فرودگاه مهرآباد در سال 2018 برای نشست و برخاست هواپیماها در آفریقا و خاورمیانه

ساختمان پشتی پلاسکو در حال بازسازی / نباید تمام ابعاد بنیاد مستضعفان را اقتصادی دید

تحویل ٨٠ هزار سند زمین به محرومین توسط بنیاد مستضعفان

درآمد 36000 میلیارد تومانی از فروش شرکت‌های بنیاد/ کاهش هلدینگ‌های بنیاد مستضعفان از 22 شرکت به 10 شرکت

زمانی برای افتتاح پلاسکو نمی‌دهم که شرمنده مردم شوم

بنیاد مستضعفان نمی‌تواند به تنهایی در کشور به محرومیت‌زدایی بپردازد

اسلامی: قیمت مسکن در استان‌ها هم کاهشی شد

فروش خانه در آمریکا با افزایش قیمت آن کاهش یافت

بازدید از آزادراه تهران-شمال در جمعه هفته جاری

اسلامی: روند کاهشی قیمت مسکن در تهران به سایر استان‌ها رسید

شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران مسائل شهرها را با خرد جمعی حل می‌کند/ صنایع دانش بنیان و پاک جایگزین صنایع آلاینده شوند/ تقویت خطوط ریلی، یکی ازاولویتهای مهم در تدوین طرح‌های جامع

آغاز عمیات اجرایی ساخت 30 هزار واحد مسکونی همزمان با عید غدیر

زمین‌های مستعد پروژه‌های مشارکتی به سازمان ملی زمین و مسکن معرفی می‌شوند

وظیفه دولت تعادل‌بخشی به بازار مسکن است/ارایه مشوق‌های دولت به سازندگان واحدهای مسکونی با متراژ 40 تا 80 مترمربع/قیمت مسکن کاهش می‌یابد

تهران و باکو بر گسترش همکاری‌های حمل‌ونقل ریلی تأکید کردند

برخی افراد با زبان خوش منافعی که در بنیاد دارند را تخلیه کنند/ از اقتصاد کنار می‌کشیم

جزئیات اقدامات محرومیت‌زدایی بنیاد مستضعفان در پنج سال گذشته

نیروی جوانی رئیس جدید بنیاد در خدمت محرومیت زدایی قرار می‌گیرد

مجوز ساخت پلاسکوی جدید صادر شد

فصل اقتصاد سایت تخصصی اقتصاد ایران

آگهی ها

  • پخش زنده آخرین اخبار اقتصادی
  • تبلیغات
  • چتر حمایتی فصل اقتصاد و فصل تجارت
  • باشگاه نخبگان، خبرنگاران، مدیران روابط عمومی و کارآفرینان
  • بسته های ویژه خبری