پرسش امروز
ظهور دوباره چپ‌ها در دانشگاه اقتصادی

ظهور دوباره چپ‌ها در دانشگاه

  بزرگنمايي:

فصل اقتصاد - تولد جریان چپ در ایران به گواه تاریخ پژوهان و فعالان سیاسی- اجتماعی به همان سال‌های تاسیس دانشگاه بازمی‌گردد. تولد مناسبات مدرن در فضای ایران که در جریان مشروطیت آغاز شده بود ادامه یافت و در دوران رضاشاه با انسداد فضای سیاسی و اجتماعی، بسیاری از دستاوردها با چالش‌های بزرگی مواجه شد. این انسداد دامن بسیاری از فعالان سیاسی و اجتماعی در دانشگاه و خارج از آن را گرفت. از جمله آن می‌توان به سرکوب گروه 53 نفر که اولین هسته حزب توده ایران بود اشاره کرد.

اشغال ایران در سال 1320 و آزادی فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی ناشی از آن موجب شکل‌گیری یکی از مهمترین جریان‌های سیاسی، یعنی حزب توده شد. این جریان طی سال‌های دهه 20 رشد بسیار چشمگیری داشت و تا کودتای 1332 توانست نفوذ بالایی در ارکان مختلف جامعه ایران دست و پا کند. همزمان با این جریان برخی از اعضا از این حزب جدا شده و احزاب دیگری تشکیل دادند که از جمله آنها می‌توان به نیروی سوم اشاره کرد. کودتای سال 1332 موجب سرکوب تمامی جریان‌های چپ به‌خصوص حزب توده شد و در کنار آنها فعالان جبهه ملی نیز با محدودیت‌های بزرگی مواجه شدند. شروع فعالیت‌های دانشجویی جریان چپ را می‌توان از همان بدو تولد این جریان در ایران مشاهده کرد. حضور پررنگ دانشجویان در فعالیت‌های سیاسی به‌خصوص در جریان ملی شدن صنعت نفت، آغاز ورود تفکر چپ به دانشگاه بود که در نهایت توانست در دهه‌های بعد عرصه روشنفکری را به کلی تصاحب کرده و نفوذ اجتماعی خود را در جمع نخبگان و دانشگاهیان به میزان بسیار بالایی افزایش دهد. در دهه 1340 جریان‌های چپ فعالیت‌های زیادی داشتند و تشکیل سازمان‌های مختلف در این دهه از جمله سازمان‌های چریکی را می‌توان از مهمترین آنها دانست.
این جریان‌ها در دهه 50 به‌وسیله نیروهای امنیتی به دلیل فعالیت‌های نظامی سازمان‌های یاد شده، سرکوب شدیدی را تجربه کردند. این جریان‌ها با پیروزی انقلاب اسلامی بسیار فعال شده و یکه‌تاز فضای دانشگاهی بودند. طی تمامی این سال ها، یعنی سال‌های 1320 تا انقلاب 1357، هیچ سازمان، حزب یا گروهی با انگیزه‌های سیاسی متفاوت در مقابل حزب توده و سازمان‌های مرتبط با جریان چپ شکل نگرفت و شعارهای عدالت‌خواهی و برابری به قدری پررنگ بود که مجالی برای اندیشیدن درخصوص اقتصاد آزاد و موضوعاتی از این دست نبود. این جریان فکری پس از انقلاب و مخصوصا طی سال‌های آغازین حکومت جدید، تاثیرات عمیق و تعیین‌کننده‌ای را بر اقتصاد ایران گذاشت. مهمترین نشانه‌های آنها را می‌توان در ملی کردن بسیاری از صنایع و مصادره اموال بسیاری از فعالان اقتصادی دانست. اصل 44 قانون اساسی نیز تقریبا ضد اقتصاد بازار بود و تا اواسط دهه 80 این قانون موانع جدی برای فعالان اقتصادی ایجاد کرده بود.
روح جریان چپ تا سال 1368 بر فضای اقتصادی و سیاست‌گذاری کشور غالب بود و پس از استقرار دولت مرحوم هاشمی، جریان چپ در بخش‌هایی از سیاست‌گذاری‌ها محدود شد و این امر حملات گسترده جریان چپ را به دنبال داشت. این در حالی بود که درست در همان سال‌ها، فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی عموم فعالیت‌های جریان چپ در دنیا را به محاق برده بود. اما این جریان در ایران همچنان داعیه‌دار سیاست‌ها و آرمان‌های پیشین بود. این جریان در سال‌های بعد نیز توانست نفوذ خود را به‌خصوص در دانشگاه حفظ کند. تا اینکه طی سال‌های اخیر جریان چپ با ظهور دوباره اعتراضات کارگری جانی دوباره گرفته و فعالیت دانشجویان در این حوزه نشان می‌دهد همچنان آرمان‌های عدالت طلبی و برابری در میان شعارهای آنان به‌صورت پررنگی وجود دارد و از این رو مخالف هر گونه سیاست‌های دولت در جهت تقویت بازار آزاد است. کارشناسان در این پرونده باشگاه اقتصاددانان به بررسی ریشه‌های ظهور دوباره چپ در دانشگاه پرداخته و دلایل آن را مورد بررسی قرار داده‌اند.
شهاب الدین رحیمی



ارسال نظر شما

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

دستگاه‌های مراقبت از پوست؛ تلفیق تکنولوژی و زیبایی

6 اسمارت‌فون پرچم‌داری که بهترین عمر باتری را دارند

هک 250 میلیون ایمیل توسط بدافزار TrickBot

اولین شبکه سراسری 5G اروپا در موناکو راه اندازی شد

7 شیوه جدید خرید تا 7 سال آینده

بهترین کتاب‌خوان‌های دیجیتال سال 2019

اپراتور مجازی موبایل آسیاتک در پاییز راه‌اندازی می‌شود

مدیرعامل هواوی: اپل در حفاظت از داده‌های کاربران الگوی ماست

مدیرعامل جی ال ایکس: موبایل مجهز به اندروید ایرانی تا شهریور به بازار می‌آید

روسیه از پهپادهای نظامی مجهز به بمب استفاده خواهد کرد

بزرگترین آزمایشگاه جرم شناسی بریتانیا در برابر هکرها به زانو درآمد

لنز پرایم چیست و در چه شرایطی کاربرد دارد؟

گیتس: طلسم جابز اپل را به زندگی برگرداند

اکانت کنونیکال در گیت‌هاب هک شد؛ سورس‌کد اوبونتو در امان است

طرح آموزش کدنویسی و فضای مجازی کودکان و نوجوانان رونمایی شد

افزایش مخالفت‌ها با نصب دستگاه تولید نویز صوتی در فیلادلفیا

مدیر توسعه فناوری اطلاعات وزارت صنعت: ماینینگ نیاز به ساماندهی دارد نه ممنوعیت

دستور مادورو به بزرگ ترین بانک ونزوئلا برای ارائه خدمات با رمزارز پترو

شناسایی پیامی که کاربران آیفون را به ریست فکتوری مجبور می‌کند

زیان نیم میلیون دلاری مشتریان ژاپنی به خاطر نقص امنیتی اپ پرداخت آنلاین

فصل اقتصاد سایت تخصصی اقتصاد ایران

آگهی ها

  • پخش زنده آخرین اخبار اقتصادی
  • تبلیغات
  • چتر حمایتی فصل اقتصاد و فصل تجارت
  • باشگاه نخبگان، خبرنگاران، مدیران روابط عمومی و کارآفرینان
  • بسته های ویژه خبری