نگاهی به چالش‌های زنجیره تولید گندم، آرد و نان/2 کشاورزی

نگاهی به چالش‌های زنجیره تولید گندم، آرد و نان/2

  بزرگنمايي:

فصل اقتصاد - با توجه به جایگاه و اهمیت گندم در امنیت غذایی کشور، در حال حاضر مرحله خرید و تحویل گیری گندم به طور کامل در اختیار دولت است و دولت با اجرای قانون خرید تضمینی گندم این محصول را می خرد.

در بخش اول از سری یادداشت 5 قسمتی با موضوع چالش‌های زنجیره گندم، نان و آرد راهکارهای پیش رو به قلم یحیی لطفی نیا، دانشجوی دکترای اقتصاد و پژوهشگر اقتصادی به تبیین وضعیت تولید و سطح زیرکشت گندم در دوره زمانی 97-1390 پرداخته شد.
در بخش دوم یادداشت که پیش روی شماست به بررسی وضعیت مراکز خرید و تحویل‌گیری گندم پرداخته می‌شود.
با توجه به جایگاه و اهمیت گندم در امنیت غذایی کشور، در حال حاضر مرحله خرید و تحویل‌گیری گندم به طور کامل در اختیار دولت است، به این صورت که دولت با اجرای قانون خرید تضمینی گندم اقدام به خرید گندم تولیدی کشاورزان می‌نماید بازار گندم تا زمان تشکیل وزارت جهاد کشاورزی در اختیار تعاونی روستایی بود و پس از آن تغییراتی صورت گرفت و سازمان تعاون روستایی در این زمینه، عامل سازمان غله شد. در حال حاضر نیز اجرای قانون خرید تضمینی گندم در اختیار شرکت بازرگانی دولتی است.
طبق گزارش‌های ارائه شده از سوی شرکت مادر تخصصی بازرگانی دولتی و آنچه که در جدول 1 (که نشان دهنده وضعیت خرید تضمینی گندم است) آمده است در سال 1397، بالغ بر 9.46 میلیون تن گندم داخلی از کشاورزان خریداری شده است. این در حالی است که مقدار خرید گندم داخلی توسط دولت در سال 1396، حدود 8.87 میلیون تن و در سال‌های 1390، 1391، 1392، 1393، 1394و 1395 به ترتیب نزدیک به 5.4 میلیون تن، 2 میلیون تن، 4.8 میلیون تن، 6.7 میلیون تن، 8 میلیون تن و 11.5 میلیون تن بوده است. مقدار خرید گندم داخلی سال 1397 نسبت به سال قبل (1396)، روند افزایشی 6.7 درصدی را نشان می‌دهد. این در حالی است که مقدار خرید گندم داخلی از کشاورزان در سال 1395 نسبت به سال 1394، حدود 42.5 درصد افزایش داشته است، در حالی که مقدار خرید گندم داخلی از کشاورزان در سال‌های 1394، 1393 و 1392 نسبت به سال قبل خود به ترتیب روند افزایشی 20.3 درصدی، 39.3 درصدی و 135.8 درصدی و در سال 1396 نسبت به سال 1395 و در سال 1391 نسبت به سال 1390، به ترتیب روند کاهشی حدود 23 درصدی و 62 درصدی داشته است.
علاوه بر خرید تضمینی گندم توسط شرکت بازرگانی دولتی، بخشی از گندم تولیدی توسط بخش خصوصی خریداری می‌شود. این موضوع نیز به دو صورت 1) پیمانکاری برای شرکت بازرگانی دولتی و 2) به صورت مستقیم برای نیاز بخش خصوصی خریداری می‌شود. در این راستا، در حالی که در سال‌های 1392، 1393 و 1394 آمار دقیقی از مقدار خرید گندم داخلی توسط بخش غیر دولتی (کارخانه‌های تولید آرد و بخش خصوصی) در دسترس نیست،
مقدار خرید گندم داخلی توسط بخش غیر دولتی در سال‌های 1390، 1391 و 1395 به ترتیب 500 هزار تن، 2.5 میلیون تن و 14 هزار تن گزارش شده است. این در حالی است که در سال‌های 1396، 1397 هیچ مقدار خرید گندم داخلی برای شرکت بازرگانی دولتی ایران، از سوی بخش غیر دولتی صورت نگرفته است.
جدول 1: وضعیت خرید تضمینی گندم توسط دولت و بخش غیر دولتی

دولت (شرکت بازرگانی دولتی)
غیر دولتی
مقدار (هزار تن)
ارزش (میلیارد ریال)
مقدار (هزار تن)

1390
5382.6
19180.3
500

1391
2045
8817
2500

1392
4822
39103.9
*

1393
6717.7
71238.6
*

1394
8082.3
94099.3
*

1395
11519.7
147092.2
14

1396
8870.6
115920.4
0

1397
9464.3
125626.9
0

منبع: گزارش‌های سالانه شرکت بازرگانی دولتی
نکته قابل توجه دیگر در حوزه خرید تضمینی گندم، قیمت گندم است. نرخ مصوب خرید تضمینی گندم معمولی در طول سال‌های 1390 تا 1399 در جدول 2 ارائه شده است که همواره در حال افزایش بوده است به گونه‌ای که در طول دهه 90، رشدی 495 درصدی داشته است.
جدول 2- نرخ مصوب خرید تضمینی گندم معمولی (ریال- درصد) (1399-1390)
سال
نرخ تضمینی مصوب گندم معمولی (ریال)
تغییرات (درصد)
1390-1391
4200
---
1391-1392
8000
90.5
1392-1393
10500
31.25
1393-1394
11550
10
1394-1395
12705
10
1395-1396
13000
2.3
1396-1397
13000
0
1397-1398
16000
23.1
1398-1399
25000
56.2
منبع: گزارش‌های سالانه شرکت بازرگانی دولتی
در جدیدترین گزارش مرکز آمار در خصوص قیمت محصولات کشاورزی بیان شده است که در فصل بهار 1399 قیمت آزاد یک کیلوگرم گندم در کل کشور 24,108 ریال بوده است. استان کرمان با 29,659 ریال بیشترین و استان آذربایجان شرقی با 18,952 ریال کمترین قیمت فروش آزاد را در کل کشور داشته اند . قیمت فروش به دولت این محصول در کل کشور 25,033 ریال بوده است که در نتیجه متوسط قیمت فروش به دولت و آزاد آن به رقم 24,912 ریال رسیده است. قیمت فروش این محصول نسبت به بهار 1398 افزایشی معادل 44.8 درصد داشته است.



ارسال نظر شما

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

حباب کاذب قیمت مرغ در بازار/ نرخ هر کیلو مرغ به 35 هزار تومان رسید

فعال شدن سامانه بارشی در بسیاری از مناطق کشور/ احتمال بارش باران و برف در تهران

فهرست دریافت‌کنندگان ارز نیمایی و دولتی به‌روزرسانی شد

ثانیه‌شماری بازارهای جهانی برای ورود واکسن کرونا

بورس‌های آسیا، آمریکا و اروپا سبزپوش شدند

نوبت دوم مجمع اتاق مشترک بازرگانی ایران و بلژیک و لوکزامبورگ 2 دی برگزار می‌شود

هفدهمین کنفرانس بین‌المللی روابط‌عمومی ایران برگزار می‌شود

مدرسه سازی زیرساخت تقویت اقتصاد درون‌زا و مقاومتی است

کشاورزان و دامداران هشدار‌های هواشناسی را جدی بگیرند

کاهش تولید دلیل افزایش قیمت تخم مرغ است

مخالفت بنیاد ملی گندمکاران با حذف معافیت مالیاتی بخش کشاورزی

شناسایی بیماری آنفلوانزای فوق حاد پرندگان در منطقه میقان

مدرسه‌سازی زیرساخت تقویت اقتصاد درون‌زا و مقاومتی است

٨٥ هزار عروس و داماد از بانک صادرات ایران تسهیلات گرفتند

گزارش معاملات عملیات بازار باز منتشر شد

اعلام نتیجه بیست و ششمین مرحله حراج اوراق بدهی دولتی

دریافت 15 سفارش فروش اوراق بدهی دولتی

حس مسئولیت‌پذیری فعالان اقتصادی، جامعه و کادر درمان را امیدوار می‌کند

زیرساختی آماده نبود که جهش تولید محقق شود

بیش از نیمی از نهاده‌های وارداتی در اختیار سوداگران قرار دارد

لزوم اقدامات پیشگیرانه برای کاهش خسارت‌زایی انواع مخاطرات کشاورزی

بیماری آنفلوانزای پرندگان در حیات وحش منطقه میقان در حال مهار است

تغییر مالکیت 2.7 میلیارد اوراق بهادار مالی

اوراق گام و ابزارسازی برای تامین مالی چرخه تولید بنگاه‌ها

اتاق‌های بازرگانی باید محرک روابط اقتصادی ایران و قطر باشند

فصل اقتصاد سایت تخصصی اقتصاد ایران

آگهی ها

  • پخش زنده آخرین اخبار اقتصادی
  • موسسه مطبوعاتی اطلاع رسانی فصل اقتصاد و فصل تجارت

پیوندهای وب گردی

© - www.fasleqtesad.com . All Rights Reserved.