شاخ‌شکسته‌ها یا تک‌شاخ‌ها؟ گزارش

شاخ‌شکسته‌ها یا تک‌شاخ‌ها؟

  بزرگنمايي:

فصل اقتصاد - استارت‌آپ‌ها قرار است آینده اقتصاد جهان و ایران را به دست بگیرند. در شرایطی که تحریم شریان حیاتی اقتصاد ایران را می‌فشارد، استارت‌آپ‌ها توانستند کاری از پیش ببرند؟ موج فعالیت استارت‌آپ‌ها فروکش کرده است؟
زینب کوهیار/ آینده نگر دو سال قبل چطور گذشت؟
تلاش برای بهتر شدن
چالش‌های استارت‌آپ‌ها ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌در سال‌های‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ 96 و 95 کم نبود. در سال گذشته مخالفت کسب وکارهای سنتی با استارت‌آپ‌ها خبرساز شده بود. مهم‌ترین این مخالفت‌ها که البته در همه‌جای دنیا تکرار شد، مربوط به تاکسی‌یاب‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اینترنتی بود. همان‌طور که در برزیل، بریتانیا، ترکیه و دیگر کشورهای جهان فعالیت اوبر و سایر تاکسی‌یاب‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اینترنتی مورد اعتراض رانندگان تاکسی‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌سنتی قرار گرفت، در ایران هم اسنپ با سنگ‌اندازی سنتی‌ها روبه‌رو شد. حمله به دفتر اسنپ در کرمان یا تجمع در مقابل دفتر این شرکت و تاکسی‌رانی شهرهای مختلف از جمله این سنگ‌اندازی‌ها بود. اعتراض سنتی‌ها اما همه ماجرا نبود. در سال گذشته تعرض راننده یک تاکسی‌یاب اینترنتی به یک زن جوان خبرساز شد و رانندگانی که برای همین تاکسی‌یاب رانندگی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کردند، در مقابل دفتر آن نسبت به مبلغ پرداختی اعتراض کردند.
غیر از این در سال گذشته فین‌تکی‌ها یا ارائه‌دهندگان خدمات مالی به تیغ تیز فیلتر سپرده شدند. زرین پال، پی پینگ، با همتا و ایدی فیلتر شدند و بانک مرکزی به عنوان متولی بازار پولی و مالی کشور وارد عمل شد و اعلام کرد که فعالیت فین‌تک‌ها به راحتی ممکن نیست. از سوی دیگر فعالان فین‌تکی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گفتند قوانین مشخصی درباره فعالیت یا عدم فعالیت آن‌ها وجود ندارد و شاید این نگرانی بانک‌ها از کساد شدن بازارشان است که همه‌چیز را علیه آن‌ها شکل داده است. فین‌تکی‌ها در نهایت توانستند مجوز فعالیت را از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات دریافت کنند و کار را ادامه دهند اما همچنان از فیلترینگ به عنوان تلخ‌ترین اتفاق سال گذشته برای این دسته از استارت‌آپ‌ها یاد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.
چالش‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌داخلی تنها مسئله استارت‌آپ‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ایرانی نبود. چالش دیگر شرکت‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌استارت‌آپی ایران مربوط به تحریم‌ها می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شد. شرکت اپل در سال گذشته و بدون هشدار قبلی چند اپلیکیشن ایرانی را از اپ استور حذف کرد و به این ترتیب دسترسی 11 درصد از دارندگان تلفن همراه هوشمند در ایران که به برند اپل اعتماد کرده بودند به اپ‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ایرانی مثل اسنپ و تپسی از بین رفت.
با وجود همه این مشکلات اما در سال گذشته رشد استارت‌آپ‌ها ادامه یافت و البته ایده‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌جالبی در حوزه کسب وکارهای نوپا به مرحله اجرا رسید که بیشتر خدماتی بود. شاید در سال 95 استارت‌آپ‌ها و تبلیغات آن‌ها کمتر سهمی از تابلوهای تبلیغاتی شهر داشت اما در سال 96 می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شد به راحتی در فضاهای شهری، به خصوص در بزرگراه‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌پرتردد آگهی استارت‌آپ‌ها را دید. استارت‌آپ‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تاکسی‌یاب، تحویل غذا، انواع خدمات پولی و مالی و بیمه‌ای بیش از گذشته مورد مراجعه مردم قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گرفت در حالی که ایده‌هایی چون عرضه خدمات کارواش در محل و نظافت منازل، فروش طبقه‌بندی‌شده محصولات به طور آنلاین و آموزش و دوره‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تخصصی برای سنین مختلف هم به مرحله اجرا رسیده بود. حل مسائل استارت‌آپ‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بزرگ در کلان‌شهرها به رشد استارت‌آپ‌ها در شهرهای کوچک هم دامن زد و از سوی دیگر توسعه پارک‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌علم و فناوری با وجود همه انتقادهایی که درباره آن‌ها مطرح می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود به تب و تاب بیشتر فعالیت استارت‌آپی در بین دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی انجامید.
جو رسانه‌ای شکل‌گرفته حول کسب وکارهای اینترنتی با پیشرفت زیرساخت‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌لازم برای توسعه این فعالیت‌ها همراه شده بود. در سال 96 مثل هر سال، زیرساخت‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشور رشد بیشتری یافت و این اساس کار تمام دولت‌ها در سال‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گذشته بود.
مراجع رسمی اعلام کردند که ضریب نفوذ اینترنت در ایران از سال 1394 تا سال 1395، از 73 درصد به 82 درصد رسیده است و این مسئله نوید روزهای بهتری را برای استارت‌آپ‌ها در سال 96 می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌داد. از سوی دیگر آمار بانک جهانی نشان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌داد که در سال 2015 میلادی، نزدیک به 57 درصد از جمعیت 80 میلیونی ایران کاربر شبکه جهانی اینترنت به شمار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آیند و بر این اساس بیش از 44 میلیون کاربر اینترنت در کشور وجود دارد. این آمار نشان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌داد که در آستانه ورود به سال 96 زیرساخت‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌لازم برای توسعه کسب‌وکارهای مبتنی بر نت فراهم شده است.
از سوی دیگر استفاده از تلفن‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌همراه هوشمند که دسترسی راحت‌تر شهروندان به انواع اپلیکیشن‌ها را فراهم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند هم در سال 95 و 96 در کشور با رشد قابل توجهی همراه بوده است. خبرگزاری مهر در تیرماه سال 96 نوشت براساس گزارش‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بین‌المللی شاخص توسعه فناوری اطلاعات وارتباطات در ایران در سال 2016 با یک پله صعود از جایگاه 90 به جایگاه 89 رسیده و ضریب نفوذ تلفن ثابت در ایران به ازای هر 100 نفر 38.27 درصد و ضریب نفوذ اینترنت 44.08 درصد اعلام شده است.
براساس این گزارش ضریب نفوذ خدمات باند پهن (اینترنت ثابت) 86/ 10 درصد و ضریب نفوذ موبایل در ایران 38/ 93 درصد اعلام است. میزان ظرفیت پهنای باند اینترنت بین‌الملل به ازای هر کاربر در ایران 16/ 8502 بیت بر ثانیه و 40/ 53 درصد خانوارهای ایرانی دارای رایانه برآورد شده بود. براساس این گزارش 18/ 52 درصد از خانواده‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ایرانی به اینترنت دسترسی داشتند و میزان مشترکان موبایل باند پهن نیز به ازای هر 100 نفر 02/ 20 درصد اعلام شد.
وضعیت این شاخص‌ها به مرور بهبود پیدا کرد. دفتر بررسی‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اقتصادی وزارت ارتباطات در گزارشی اعلام کرد که ضریب نفوذ موبایل در ایران 104 درصد است و 33 میلیون نفر با تلفن‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌همراه خود به اینترنت وصل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. این معاونت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در گزارشی که مربوط به شاخص‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ارتباطات و فناوری اطلاعات تا پایان سال 95 بود از این نوشت که 33 میلیون و 246 هزار و 69 مشترک از اینترنت موبایل باند پهن استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند و تعداد مشترکان اینترنت باند پهن ثابت از جمله فناوری اِی‌دی‌اس‌ال حدود 9 میلیون و 408 هزار و 23 مشترک برآورد شده است.
البته مقایسه آمارها از وضعیت اینترنت در ایران گویای فاصله بعضی شاخص‌ها با متوسط جهانی است. در نشست توسعه ارتباطات ثابت با هدف حل چالش‌ها و موانع این صنعت در نمایشگاه تلکام آماری از ترافیک اینترنت دنیا و ایران اعلام شد که قابل توجه است. در سال 2018، 86 درصد از ترافیک اینترنت دنیا مربوط به ارتباطات ثابت (اِی‌دی‌اس‌ال و فیبر نوری) است در حالی که 14 درصد ترافیک اینترنت دنیا به اینترنت موبایل مربوط می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.
تحلیل‌گران پیش‌بینی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند که تا سه سال آینده سهم ترافیک اینترنت دنیا از ارتباطات ثابت به 79 درصد برسد و سهم اینترنت موبایل هم رشد کند. اما شرایط در ایران متفاوت است. در ایران 70 درصد ترافیک اینترنت کشور به ارتباطات موبایل مربوط است و ارتباطات ثابت تنها سهم 30 درصدی دارد. همچنین 41 میلیون نفر در کشور از موبایل نسل سوم و 24 میلیون نفر از نسل چهارم موبایل استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند و این در حالی است که تنها 8 میلیون نفر مشترک اینترنت اِی‌دی‌اس‌ال هستند. در کنار این نکات مثبت فاصه میانگین مصرف دیتا در ایران با کشورهای اروپایی هم قابل تامل است. سرانه مصرف دیتا در ایران به ازای هر نفر به 6 گیگابایت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسد درحالی‌که سرانه دنیا 20 گیگابایت و سرانه مصرف کشورهای اروپایی 35 گیگابایت است. سرعت اینترنت ثابت در ایران 5 مگابیت در ثانیه است درحالی‌که باید براساس اهداف برنامه ششم توسعه به 20 مگابیت در ثانیه برسد. همچنین رتبه ایران در استفاده از اینترنت موبایل در جهان 57 و رتبه کشورمان در اینترنت ثابت 108 در دنیاست.
97 چطور است؟
بلوف یا واقعیت؟
مهم‌ترین رویداد سیاسی اقتصادی سال 97 برای ایران خروج امریکا از برجام بود چراکه بسیاری از طرح‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توسعه‌ای و نقشه‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌مالی را نقش بر آب کرد. از اردیبهشت‌ ماه سال 97 مهم‌ترین اخبار اقتصادی حول برجام و حواشی آن طرح می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شد درحالی‌که نوسان بازارهای ارز و سکه در کشور هم بیشتر نگاه‌ها را به خود جلب کرده بود. با خروج امریکا از برجام اجرای بسیاری از طرح‌ها مثل نوسازی ناوگان هوایی، توسعه همکاری‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بانکی، تسهیل تبادلات مالی، جذب سرمایه خارجی، و واردات کالاهای واسطه‌ای و سرمایه‌ای از کشورهایی غیر از چین به تعلیق درآمد چراکه بسیاری از شرکت‌ها از ترس تحریم‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌امریکا در مبادله مالی با ایران جانب احتیاط را گرفتند و اشتیاق کمتری نشان دادند. این نگرانی تا جایی ادامه یافت که حتی بعضی شرکت‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خارجی که بخشی از فعالیت‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌مشترک با طرف‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ایرانی را در خاک ایران آغاز کرده بودند، با شرکای تحریمی‌شان خداحافظی کردند و رفتند. به این ترتیب از دومین ماه بهار سال جاری، سایه تحریم‌ها و نگرانی شرکت‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خارجی بر سر اقتصاد ایران سنگین و سنگین‌تر شد تا اینکه در 4 نوامبر بحث شرکت‌ها به حاشیه رفت و مسئله فروش نفت ایران مثل تحریم‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ده سال پیش در اولویت قرار گرفت.
استارت‌آپ‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ایرانی زیر این سایه سنگین چه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند؟ جذب سرمایه خارجی برای توسعه شرکت‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌استارت‌آپی اصلی‌ترین آرزوی کسب وکارهای نوپای ایرانی بود که با بی‌فرجامی برجام برآورده نشد. اما این مسئله به معنای بالارفتن پرچم سفید استارت‌آپ‌ها و ترک زمین بازی نبود. در دومین ماه سال 97 شهرام شاهکار مدیر اجرایی و موسس اسنپ در همایش استارت‌آپی جاده ابریشم از این گفت که شرکت استارت‌آپی او اولین یونیکورن استارت‌آپی ایران است. شاهکار این موضوع را در جلسه‌ای در حضور وزیر ارتباطات در شرکت ایرانسل هم مطرح کرد و گفت ارزش اسنپ 1.4 تا 1.7 میلیارد دلار است و بیش از 350 هزار نفر از مجموع 700 هزار راننده اسنپ در سفرهای روزانه فعالیت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند و آمار این سفرها هم به بیش از یک میلیون رسیده است. این ادعا درحالی از سوی موسس اسنپ مطرح می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شد که در سال گذشته برادران محمدی، بنیان‌گذاران شرکت دیجی کالا از تک‌شاخ شدن این شرکت در سال 97 خبر داده بودند اما به هرحال اسنپی‌ها یک میلیارددلاری شدنشان را زودتر از آن‌ها اعلام کردند. نکته جالب این بود که فعالان اکوسیستم استارت‌آپی از کنار تک‌شاخ شدن اسنپ به راحتی نگذشتند و بسیاری حساب و کتابی را که منجر به تک‌شاخ شدن اسنپ شده زیر سوال بردند. با این حال مسئولان آمارهای دیگری ارائه کردند که همه گویای رشد بیشتر استارت‌آپ‌هایی مثل اسنپ و البته امید به تک‌شاخ شدن بقیه استارت‌آپ‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ایرانی بود. سورنا ستاری در بهار سال 97 از این گفت که آمار سفر روزانه اوبر در نیویورک 200 هزار سفر است درحالی‌که 850 هزار سفر روزانه در استارت‌آپ‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌حمل و نقل در تهران ثبت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. ستاری همچنین از این گفت که سفرها در تهران در آینده به 2 میلیون سفر در روز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسد چراکه سفر با تاکسی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌یاب‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اینترنتی به‌صرفه‌تر است.
98 چی؟
آینده خوب
انتظار فعالان استارت‌آپی از آینده کسب وکارهای نوپا مثبت است؟ گفت‌وگویی کوتاه با این فعالان نشان‌دهنده عمق نگرانی‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آن‌ها با وجود امید به آینده است. عدم جذب سرمایه کلان برای توسعه استارت‌آپ‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ایرانی در سطوح بالا، نبود نهادهای واسط برای جذب سرمایه و مهاجرت نیروی انسانی ماهر ایرانی به دیگر کشورها از دغدغه‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌فعالان استارت‌آپی است که اکنون صاحب شرکت‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌استارت‌آپی‌اند. با وجود همه این نگرانی‌ها اما اقتصاد ایران ناگزیر به حرکت در مسیر استارت‌آپی شدن است. اسناد بالادستی اقتصادی که دیجیتالی شدن تمام فرایندهای بوروکراتیک را به الزام تبدیل کرده است، رشد طبقه متوسط شهری که از روش‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌سنتی در پاسخ به نیازهایش فاصله می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرد و انباشت فارغ‌التحصیلان دانشگاهی که دولت جایی برای استخدام آن‌ها ندارد نشان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد که چاره‌ای جز طی این مسیر نیست.



ارسال نظر شما

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

فصل اقتصاد سایت تخصصی اقتصاد ایران

آگهی ها

  • پخش زنده آخرین اخبار اقتصادی
  • تبلیغات
  • چتر حمایتی فصل اقتصاد و فصل تجارت
  • باشگاه نخبگان، خبرنگاران، مدیران روابط عمومی و کارآفرینان
  • بسته های ویژه خبری