بوته دگ بوته دگردیسی دولت‌ها در ایران اقتصادی

بوته دگ بوته دگردیسی دولت‌ها در ایران

  بزرگنمايي:

فصل اقتصاد - دولتداری در ایران مانند بوته دگردیسی است. دولتداری حرارتی دارد که دولتداران (یعنی صاحب‌منصبان قوه مجریه) را وادار به تغییر می‌کند و به ویژه عقلانیتی را به آنها تحمیل می‌کند که در بیرون از دولت می‌توانند

مهدی تدینی
دولتداری در ایران مانند بوته دگردیسی است. دولتداری حرارتی دارد که دولتداران (یعنی صاحب‌منصبان قوه مجریه) را وادار به تغییر می‌کند و به ویژه عقلانیتی را به آنها تحمیل می‌کند که در بیرون از دولت می‌توانند از آن برکنار باشند. اگر تردید دارید، به سرنوشت سیاسی احمدی‌نژاد رجوع کنید (مشت نمونه خروار) . اگر قرار است منتظر برآمدن دولتی اصول‌گرا باشیم (به عنوان یکی از احتمال از دو احتمال موجود) همین فرایند در انتظار دولت آتی (یا بخش‌هایی از دولت آتی) نیز خواهد بود. می‌توان بیرون از دولت به «اصولی» پایبند ماند، فارغ از اینکه این اصول در واقعیت دولتداری چقدر کارآمد است، اما وقتی بار اداره به‌طور مستقیم بر عهده باورمندانِ به آن اصول باشد، هر قدر هم اصول‌گرا باشند، باید تطابقی میان آن اصول و اداره کشور برقرار کنند. همین فرایند تاکنون خواه ناخواه در مورد بسیاری از دولتمردان و سیاستمداران رخ داده است و هر قدر میان مسوولیت و پاسخگویی همپوشانی بیشتری وجود داشته باشد، این فرایند مقاومت ‌ناپذیرتر می‌شود. دولت آتی شاید در برخی سیاست‌های اجتماعی و کم‌هزینه بی‌محابا عمل کند، اما بعید می‌دانم میراث اصلی دولت روحانی را ــ که برجام است ــ کنار بگذارد یا بعید است مسیری غیر از تنش‌ زدایی که کم‌وبیش از زبان دولت روحانی بیان می‌شد، در پیش گیرد. دولت آتی (حتی اگر اصولگرا باشد) خیلی زودتر از آنچه تصویر کنیم شبیه دولت روحانی خواهد شد، به ویژه اگر سطح مشارکت در انتخابات پایین‌تر از حد انتظارات باشد. در صورت مشارکت پایین‌‌تر از حدِ معمول رفتار دولت آتی بی ‌محاباتر نخواهد شد، بلکه مداراگرانه‌تر خواهد بود. هیچ دولتی (دولت دقیقا یعنی قوه مجریه) نمی‌تواند به افکار عمومی بی‌ اعتنا باشد. هیچ دولتی، حتی اگر از سازوکاری کاملا اقتدارگرایانه سر برآورده باشد، به افکار عمومی بها می‌دهد، مگر اینکه همپوشانی مطلقی میان دولت و حکومت وجود داشته باشد (یعنی «دولت» آنقدر بزرگ شود که به «حکومت» تبدیل شود، مانند نمونه‌های کمونیستی) که چنین چیزی در مورد دولت اصول‌ گرا هم وجود نخواهد داشت، زیرا خط ‌مشی حکومت در ایران این است که از دولت متمایز بماند. 
دولت آینده باری سنگین بر دوش خواهد داشت و برای به سرانجام رساندن این بار سنگین عملا مجالی برای سیاست‌‌های پرریسک ندارد. در این مورد اتفاقا کلیت حاکمیت نیز به این دولت حق بیشتری خواهد داد تا حقی که برای دولت روحانی قائل بودند. هر قدر دولت با حاکمیت همسو‌تر باشد، حاکمیت نیز همدلانه‌تر یاری‌‌اش خواهد کرد، زیرا می‌داند ناکارآمدی این دولت بیش از سایر دولت‌ها به پای حکومت نوشته خواهد شد. دولتداری خرج سنگینی دارد. تورم‌ زدایی نیاز به تصمیم‌گیری‌های کلان و اساسی دارد. آزاد کردن پول‌های ایران، بازگشت ایران به 
بازار نفتی جهان و بازگشت سرمایه‌گذاری ضروریاتی است که هیچ دولتی نمی‌تواند از آنها بگریزد. بدون این‌‌ها مشکلات عمده حل نخواهد شد یا دست‌ کم سرعت بهبود به حدی نخواهد بود که مردم را راضی کند. همان مردمی که احتمالا به دلیل مشارکت کم‌تر از همیشه در انتخابات بیش‌تر از گذشته باید از ناخرسندی‌شان بیمناک بود. حدس من این است که دولت آتی (حتی اگر اصولگرا باشد) حتی در سیاست‌های اجتماعی نیز دست به جراحی‌‌های عمیقی نخواهد زد و فقط برای حفظ وضع موجود تلاش خواهد کرد.
در نهایت، پیش ‌بینی من این است که اگر دولتی همراستا با خواسته اصولگرایان اداره امور را در دست گیرد، در بوته عقلانی ‌سازی ناگزیر دولتداری، مسیرهای ملایمی را در پیش خواهد گرفت و اتفاقا گره‌‌هایی را که در سال‌های اخیر باز نشد، باز خواهد کرد، زیرا ریش و قیچی بیش از هر دولتی دست خودش است و این همپوشانی‌‌اش با سایر ارکان نظام کار را برایش تسهیل خواهد کرد. دولت آینده برای اثبات خود خیلی زودتر از آنچه فکرش را بکنیم مسیرهای نامنتظره‌ای را خواهد پیمود. این دولت بار سنگینی را باید بر دوش بکشد و این بار فشاری دگردیسنده دارد. نوع پیدایش این دولت هم بیش از پیش مجبورش می‌کند به راه‌‌های ناخواسته‌ای تن دهد. این دولت دو راهی سختی را در پیش دارد و این سختی اساسا اختیار عملِ واقعی را از این دولت می‌گیرد و فقط مجبور است به حکم عقل عمل کند. دست‌ کم در سیاست‌‌های تأثیرگذار کلان چنین خواهد بود و فقط شاید در سیاست‌های خُرد فرصت داشته باشد به ذائقه و سلیقه راستین خود عمل کند.
حال اینکه این پیش‌بینی چقدر درست باشد و چقدر بیراه، آینده مشخص خواهد کرد....



ارسال نظر شما

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

مشاهده قیمت های لحظه‌ای خرید خانه در وب سایت شابش

عرضه 30 درصد مرغ، خارج از شبکه رسمی توزیع/ فروش مرغ‌ قطعه‌بندی شده دلیل گرانی

کاهش 13 درصدی واحدهای تولیدی و صنعتی غیرفعال شهرک‌های صنعتی

کم‌آبی می‌تواند ضربه بزرگی به بخش معدن بزند/ افزایش ارزآوری کشور در گرو رونق بخش صنعت و معدن

بازده کیفی بالای محصولات فولاد مبارکه نسبت به مشابه خارج

انبارها پر از لوازم خانگی است/ با ادامه این روند، تولید توجیه ندارد/ تقاضا 50 درصد کاهش داشته است

ریزش 2 هزار واحدی شاخص کل در آغاز معاملات

300 هزار میلیارد تومان پول پارک شده در صندوق‌های با درآمد ثابت

برای خرید خانه در منطقه گیشا چقدر هزینه کنیم؟

قیمت آپارتمان در تهران؛ 31 خرداد 1400

کارگران در کارهای دائمی هم قرارداد موقت دارند

بالاترین آمار سرقت در یک دهه گذشته

کاهش 13درصدی واحدهای تولیدی غیرفعال شهرک‌های صنعتی در سال 99

تخصیص 5500میلیارد تومان از منابع سازمان هدفمندی یارانه ها به بازرگانی دولتی و بنیاد مسکن

قیمت جهانی طلا امروز 1400/03/31

استخراج رمز ارز در میامی آمریکا با استفاده از برق هسته‌ای

قیمت جهانی نفت امروز 1400/03/31|برنت 73 دلار و 71 سنت شد

دولت مقصر عقب‌ماندگی کشور از تکنولوژی‌ روز دنیاست/ آغاز به کار دولت آینده با هزاران چالش

مصرف برق 15 درصد افزایش یافت / احتمال قطعی برق چقدر است؟

تعمیرات اساسی نیروگاه اتمی بوشهر/ تا پایان هفته 1000 مگاوات از تولید برق کاهش می‌یابد

سهمیه بنزین خودروها امشب شارژ می‌شود

هوا بازهم گرمتر می‌شود/ احتمال تشدید شکاف میان تولید و مصرف برق

کرونا پروازهای روسیه را هم لغو کرد

کارنامه 8 ساله وزارت راه و شهرسازی در سازمان هواشناسی

مخالفت هواپیمایی کشوری با افزایش قیمت بلیت هواپیما

فصل اقتصاد سایت تخصصی اقتصاد ایران

© - www.fasleqtesad.com . All Rights Reserved.