با کدام تئوری؟ با کدام مدل؟ اقتصادی

با کدام تئوری؟ با کدام مدل؟

  بزرگنمايي:

فصل اقتصاد - «اینکه بگوییم سیاست‌ها درست بودند ولی بد اجرا شدند، حرف بی‌معنایی است. سیاست اقتصادی نباید طوری تنظیم شود

حسین حقگو
«اینکه بگوییم سیاست‌ها درست بودند ولی بد اجرا شدند، حرف بی‌معنایی است. سیاست اقتصادی نباید طوری تنظیم شود که فقط بر یک دنیای آرمانی قابل اطلاق باشد. بلکه باید بر دنیا به همان ترتیب که هست قابل اجرا باشد.» (جوزف استیگلیتز) بانک جهانی در یکی از آخرین گزارش‌های خود، ضمن اظهار خوش‌بینی از خاتمه رکود اقتصادی و افزایش رشد اقتصادی کشورمان (به خصوص با توجه به افزایش احتمال برداشته شدن تحریم‌های امریکا و کنترل کووید19) حل چالش‌های مزمن این اقتصاد و مهم‌ترین آنها یعنی تورم را در گروی مدلی برای رشد پایدار و فراگیر عنوان کرده است.
مدلی که دربرگیرنده اصلاحات ساختاری در بخش‌هایی از قبیل یارانه انرژی، سیستم مستمری بازنشستگی، مدیریت کمبود آب و نظام بانکی باشد. بنابر تحلیل این نهاد بین‌المللی اقتصادی، اصلاحات در بخش‌های محرک رشد از جمله سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های سبز، اقتصاد دیجیتال و انرژی‌های تجدیدپذیر می‌توانند اقتصاد ایران را از دوران پاندمی عبور داده و به امر مهم اشتغال‌زایی کمک کند. طبق این تحلیل عدم انجام اصلاحات فوق و تداوم وضعیت فعلی می‌تواند با افزایش بدهی‌های دولت و سررسید موعد پرداخت این بدهی‌ها سبب اجبار دولت به فروش دارایی‌های عمومی و انتقال شوک بر بازار سهام و فشار بیشتر به بخش بانکی شود. هدف از بیان نکات برجسته گزارش فوق، اشاره به یک نکته مهم در گزارش فوق و حلقه مفقوده در راهبردهای اقتصادی کشورمان آن هم در شرایط تغییر دولت و بر سرکار آمدن دولت جدید است. آن نکته اساسی و مهم، اهمیت «مدل»‌سازی‌های مبتنی بر نظریه و تئوری برای حل مشکلات و چالش‌های اقتصادی است. در واقع آنچه در بیشتر زمان‌ها و در طول حیات دولت‌های مختلف در کشورمان کمتر محلی از اعراب داشته، ضرورت وجود نگرش منسجم تئوریک و کارآمد به مسائل و مشکلات اقتصادی و تعریف مدلی است برآمده از درک دنیای خارج مبتنی بر اطلاعات و داده‌های واقعی و تبیین رفتار پدیده‌ها و متغیرها و وزن‌دهی به آنها و استخراج راهکارهایی همبسته و عقلایی برای حل این مسائل. آنچه متاسفانه حاکم و غالب بر فضای ذهنی سیاستگذار و عامل پیش‌ برنده سیاست‌ها در کشورمان بوده و هست مجموعه خواسته‌های سیاسی یا ارزشی و آرمانی است که بر مناسبات و رفتار پدیده‌ها و واقعیت‌های بیرونی تحمیل و «تصویر مطلوبی» از آنچه باید باشد، تجویز می‌شود. نگرشی که کمتر در پی شناخت و توضیح قانونمندی‌های حاکم بر رفتار پدیده‌ها و عاملان اقتصادی، یعنی انسان‌هاست و تصور می‌شود با یک برنامه‌ریزی مرکزی و فن تخصیص منابع می‌توان از طریق مهندسی خواسته‌ها و انتخاب‌های عامل انسانی، به مقصود خود رسید. این نگرش پس از بارها شکست و عدم موفقیت، به جای تجدید نظر در مبانی خود، مشکل را در اجرای نامناسب این ایده‌ها و آرمان‌ها دانسته و همچنان با تغییراتی به همان راه نافرجام ادامه داده و می‌دهد این در حالی است که تجربه بشری و نمونه‌های موفق توسعه نشان داده است، مدل‌هایی که بدون ارزش داوری به تحلیل «آنچه هست» پدیده‌ها و متغیرها می‌پردازد و سعی می‌کند با کشف روابط و مناسبات موجود بین آنها به توضیح مسائل و مشکلات و ارایه راهکارهایی برای رفع آنها بپردازد، مدل‌هایی به مراتب کارآمدترند. مدلی نه دستوری بلکه توصیفی و مبتنی بر واقعیت پدیده‌ها و و انتخاب آزاد انسان‌ها به عنوان عاملان اقتصادی. در این مدل «رضایت مصرف‌کنندگان» و «سود» تولید‌کنندگان از طریق نظام و سازوکار قیمت‌ها فراهم می‌شود. در واقع نظام قیمت‌ها با آدرس‌دهی درست و بیان کمیابی نسبی گزینه‌های مختلف، انتخاب «بهینه» را برای عاملان اقتصادی فراهم و در مجموع تخصیص بهتر منابع را ممکن می‌سازند. در چارچوب نگرش فوق، به نظر می‌رسد اولویت اول دولت آینده توضیح مدل اقتصادی سیاسی مورد نظر و عملش است که بتواند مجموعه وعده‌های داده شده در روزهای انتخابات را برآورده کند و حداقل آنکه به بدتر شدن همین وضعیت فعلی منجر نشود. تا آنجایی که علم و تجربه کشورهای موفق نشان داده خروج از دایره بسته رشدهای پایین و بی‌ثبات و تورم و بیکاری بالا و دو رقمی و... جز از طریق مدل اقتصادی آزاد و رقابتی مبتنی بر انتخاب شهروندان ممکن نیست و با مدل‌های دستوری و در قالب سیاست‌های کوتاه‌مدت پراکنده و مجمع‌الجزایری انتظاری جز سرگشتگی و هر چه حادتر شدن مشکلات و افزایش گسل‌ها را نباید داشت. 



ارسال نظر شما

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

کارت بازرگانی فیزیکی یا غیرفیزیکی فرقی ندارد/ مقررات زائد فرایند صدور کارت حذف شود

کسری 5 هزار میلیارد تومانی منابع هدفمندی یارانه‌ها در 4 ماه/ بودجه دو سقفی 1400 چگونه پیاده می‌شود؟

بازگشت به مسیر رشد و توسعه کشور با برنامه ریزی، شدنی است

قیمت طلا، قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت ارز امروز 1400/06/31

مذاکره ترکیه و روسیه برای قرارداد جدید واردات گاز

4 روز چه بر متقاضیان پروازهای اربعین گذشت/نایابی بلیت دوطرفه باوجود وعده های توئیتری و انتصاب بازرس

مدیریت دارایی شما در بورس با سبدگردان هدف

رشد 13 درصدی عملیات کانتینری بنادر ایران در 5 ماه امسال

استقرار روزانه 400 اتوبوس در مرز ایران و عراق/ بازگرداندن 100 درصد وجه بلیت هوایی در صورت لغو پرواز

آغاز فرآیند ایفای تعهدات صادرات ریالی

«معجزه آبخیزداری»|ایجاد اشتغال پایدار با توسعه آب بندان ها در استان های شمالی کشور

سه مطالبه صنفی نفتی‌ها: تبدیل وضعیت ایثارگران قراردادی-پیمانکاری و شهدای نفت به کجا رسید؟

دولت ضامن منافع سپرده‌گذاران بانک‌های دولتی است

جزئیات کامل درآمدهای مالیاتی در چهار ماهه ابتدایی امسال+جدول

دیپلماسی اقتصادی زمینه را برای رشد اقتصادی در کشور فراهم می‌کند

میوه فراوان است/ هیچ کمبودی نداریم

آرامش، ثبات، امنیت، اقتدار و عزتمندی امروز کشور عزیزمان مدیون خون پاک شهداست

پیگیری طرح عرضه خودرو در بورس

لزومی بر لو دادن کانال‌های فروش نفت نیست/شفافیت تا اندازه ای ضرورت دارد

قرعه‌کشی خودرو با تخلف از مصوبه شورای رقابت/ناظران بر چه چیزی نظارت می‌کنند؟

آغاز بیست و هشتمین نمایشگاه بین‌المللی صنایع کشاورزی، مواد غذائی و صنایع وابسته

ثبت‌نام مسکن خبرنگاران هنوز آغاز نشده است

برخورد سلیقه‌ای با محدودیت‌های کرونایی/لغو فاصله‌گذاری در برخی پروازها

آرامش، ثبات، امنیت، اقتدار و عزتمندی امروز کشور مدیون خون شهداست

نیاز 14 هزار میلیارد تومانی برای تکمیل خودروهای ناقص/پیشنهاد آزادسازی قیمت‌ها به مدت 6 ماه

فصل اقتصاد سایت تخصصی اقتصاد ایران

© - www.fasleqtesad.com . All Rights Reserved.