ضرورت توسعه پایه‌های مالیاتی اقتصادی

ضرورت توسعه پایه‌های مالیاتی

  بزرگنمايي:

فصل اقتصاد - موضوع دریافت مالیات و راهکارهای بهبود آن یکی از مهم‌ترین گزاره‌هایی است که همواره در فضای اقتصادی کشور منشأ مباحث و تبادل نظرهای فراوانی بوده است.

محمدرضا منجذب
موضوع دریافت مالیات و راهکارهای بهبود آن یکی از مهم‌ترین گزاره‌هایی است که همواره در فضای اقتصادی کشور منشأ مباحث و تبادل نظرهای فراوانی بوده است. بسیاری معتقدند برای کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی، کاهش کسری بودجه و بهبود شاخص‌های معیشتی اقتصاد ایران باید درآمدهای مالیاتی را جایگزین درآمدهای نفتی کرد. از سوی دیگر اما برخی تصمیم‌سازان نیز در برهه‌های مختلف وعده کاهش درآمدهای مالیاتی بخش‌های تولیدی و... را مطرح می‌کنند. برخی معتقدند به جای افزایش سهم مالیات تولیدکننده‌ها، حقوق بگیران و... باید پایه‌های مالیاتی توسعه پیدا کند و دولت تلاش کند حفره‌های مالیاتی موجود را شناسایی و آنها را به جمعیت مالیات‌دهندگان کشور اضافه کند و گروهی دیگر نیز معتقدند اقتصاد ایران نیازمند نقشه راه تقنینی جامعی است که مبتنی بر آن قبل از هر فعالیت اقتصادی یا دادوستدی مشخص شده باشد که فرآیند اخذ مالیات قرار است به چه صورتی به سرانجام برسد. اما باید دید چه عامل یا عواملی باعث شده تا درآمدهای مالیاتی کشورمان نتواند جایگزین درآمدهای نفتی شود؟ واقع آن است که پایه‌های مالیاتی در اقتصاد ایران با محدودیت مواجه است و این محدودیت‌ها در پایه‌های مالیاتی دلایلی دارد که می‌توان آنها را به شرح زیر دسته‌بندی کرد:
نخست) در وهله اول باید به این واقعیت اشاره کرد که بخش‌های کشاورزی و صادرات غیرنفتی که حدود 15 درصد از تولید ایران را شامل می‌شوند از پرداخت مالیات معاف است. اینکه آیا این معافیت‌های مالیاتی به درستی طراحی شده یا نه موضوع این بحث نیست. مساله این است که حدود 15درصد از ظرفیت‌های اقتصادی کشورمان معاف از مالیات هستند. از سوی دیگر در خصوص معافیت‌های مالیاتی در بخش نفت نیز تردیدهای جدی زیادی وجود دارد. بدون در نظر گرفتن ارزش ‌افزوده این بخش، می‌توان گفت که با احتساب معافیت‌های مالیاتی در بخش کشاورزی و حوزه‌های نفتی، حدود 39 درصد اقتصاد کشور از مالیات معاف است. طبیعی است یک چنین حجم انبوهی از معافیت‌ها باعث محدودیت در پایه‌های مالیاتی کشور و کاهش سهم مالیات از درآمدهای کلان کشور می‌شود.
دو) بسیاری معتقدند حجم اقتصاد زیرزمینی در اقتصاد ایران اعداد و ارقام بالایی را شامل می‌شود. به عبارت دقیق‌تر اقتصاد زیرزمینی در اقتصاد ایران سهمی بالغ بر 24 درصد تولید ناخالص داخلی کشور را دربر می‌گیرد که طبعا این بخش‌های اقتصادی نیز از مالیات معاف هستند. ساختارهای تصمیم‌ساز قادر به اخذ مالیات از فعالیت‌های مرتبط با اقتصاد زیرزمینی نیستند. اخذ مالیات از این قلمروی اقتصادی به دلیل فعالیت‌های غیررسمی، نامنظم، ثبت نشده و قاچاق امکان‌پذیر نیست.
سوم) دیگر بخش مهم اقتصادی که از ذیل برنامه‌های مالیاتی کشور معافند، برخی نهادهای عمومی با گردش مالی بالا هستند که بخش عمده‌ای از اقتصاد کشور و ارزش افزوده را دربرگرفته‌اند.
چهارم) یکی دیگر از گزاره‌هایی که محدودیت در پایه‌های مالیاتی را شکل می‌دهد، فقدان عدالت مالیاتی در بخش‌های مختلف اقتصادی است. به عنوان نمونه حوزه‌های مربوط به خدمات با سهم 48 درصدی از تولید ناخالص داخلی متناسب با آن مالیات پرداخت نمی‌کنند. از سوی دیگر مشاغل کشور با سهم تولیدی حدود 27درصدی تنها 9 الی 10 درصد سهم مالیات‌‌های مستقیم را پرداخت می‌کنند که در مقایسه با ظرفیت‌هایی که در اقتصاد کشور دارند، عدد قابل توجهی نیست. این در حالی است که اشخاص حقوقی با سهم 26 درصدی از تولید داخلی معادل 68.5 درصد مالیات مستقیم را می‌پردازند. یعنی کارمند یا کارگر حقوق‌بگیری که به نسبت بسیاری از فعالیت‌های سوداگرانه دریافتی کمتری دارد، بیشترین بار پرداخت مالیات‌ها را به دلیل فعالیت‌های مالی شفاف به دوش می‌کشد. بررسی موشکافانه هر یک از مقولات فوق و ارائه راهکارهای عملیاتی موجه می‌تواند منجر به افزایش درآمدهای مالیاتی شود. با این توضیحات می‌توان گفت با ایجاد تحول و دگرگونی در ترکیب مالیاتی ایران و حرکت منطقی آن به سمت ترکیب منطقی و بهینه نه تنها می‌توان پایه‌های جدید مالیاتی آفرید، بلکه می‌توان ظرفیت‌های جدیدی در حوزه‌های درآمدزایی و افزایش دامنه شفافیت مالی ایجاد کرد. موضوعی که یکی از مهم‌ترین شاخص‌ها در افزایش دامنه درآمدهای مالیاتی و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی در اقتصاد است.



ارسال نظر شما

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

فایزر آمریکا داروهای ترک سیگار خود را به دلیل سرطان‌زا بودن فراخواند

رشد 12 درصدی تخلیه و بارگیری کالای کانتینری در بندر امام (ره)

قیمت طلا، قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت ارز امروز 1400/06/28

طرح تامین مالی پروژه های مسکنی دولت روی میز بازار سرمایه

توقف همکاری برخی از شرکت‌های دارویی کره با ایران/ سئول از ساختار تحریم‌ها تبعیت می‌کند/ تنها 50 میلیون دلار از پول‌های بلوکه، آزاد شد

فریب تبلیغات جذاب خرید مسکن در ترکیه را نخورید، مسکن مهر خارج از شهر تحویل می‌دهند/ برای اخذ اقامت ترکیه خرید ملک کافی نیست

واریز 17 هزار میلیارد ریال به حساب وزارت کشاورزی

برگزاری هشتمین نشست ارکان اعتباری بانک ملی ایران با فعالان اقتصادی و کارآفرینان

پیوستن دائم ایران در پیمان شانگهای

واردات خودرو در راستای تقویت و رقابتی شدن تولید داخلی است

ریشه مشکلات گرانی خودرو، انحصار و ممنوعیت واردات است

افزایش سرمایه بانک پاسارگاد به 350.000 میلیارد ریال

حمایت ایران زمین از اقشار تاثیرگذار با اجرای طرح های مختلف

بانک ایران‌زمین نمونه موفق بانکداری دیجیتال در آینده نزدیک

رمزارز کینگ‌مانی جعلی است/مجلس مطالبات مالباختگان راپیگیری می‌کند

کاهش 100 هزار تومانی بهای سکه

کاهش اغواگری در بورس با اجرای عرضه اولیه به «روش ترکیبی»

حال سدهای کشور خوب نیست

قیمت دلار در صرافی‌های بانکی در 26 هزار 700 تومان ثابت ماند

خطر ایجاد تورم افسارگسیخته در صورت موافقت با تقاضاهای افزایش حقوق

دولت می تواند 47 درصد از سهام عدالت قبلی را به جاماندگان اختصاص دهد

با لیست بهترین برندهای دوربین مداربسته آشنا شوید

بهترین فصل اقتصادی ایران با نرم افزار سی ار ام سنا

ادامه روند کاهشی قیمت سیمان در بازار/نرخ سیمان به کمتر از 25 هزار تومان رسید

نگاه امیدوارانه صنایع بورسی به پیمان «شانگهای»

فصل اقتصاد سایت تخصصی اقتصاد ایران

© - www.fasleqtesad.com . All Rights Reserved.