خنثی‌سازی 3 تهدید با اصلاح یارانه‌ها اقتصاد کلان

خنثی‌سازی 3 تهدید با اصلاح یارانه‌ها

  بزرگنمايي:

فصل اقتصاد - گزارش‌های رسمی حاکی از آن است که رابطه مستقیمی بین تخصیص ارز دولتی به کالاهای اساسی و افزایش اشتیاق واردات آنها وجود داشته است.

اثرات مثبت حذف تدریجی ارز 4200 تومانی کالاهای اساسی صرفاً در زمینه صرفه‌جویی منابع ارزی و نیز جبران کسری بودجه دولت ظاهر نخواهد شد. چراکه بحران گرانی و کمبود کالاهای اساسی در جهان، دولت‌های توسعه یافته را ملزم به اتخاذ تدابیری در جهت استمرار امنیت غذایی و صرفه‌جویی در اقلام اساسی کرده است.
آمار منتشرشده از سوی بانک جهانی نشان می‌دهد قیمت متوسط 15 ماده غذایی در بازار جهانی فقط در یک ماه 13 درصد افزایش یافته است.
قیمت چای، قهوه، ماهی، روغن پالم، روغن سویا، ذرت، برنج، گندم، موز، بادام‌زمینی، پرتقال، گوشت گوساله، گوشت مرغ، میگو و شکر در ماه آوریل 2022 نسبت به ماه مارس این سال به طور متوسط 13 درصد گران‌تر شده است.
از سوی دیگر روسیه و اوکراین سبد نان جهان نامیده می‌شوند. این دو کشور صادر کننده برتر محصولات غلات مانند گندم، ذرت و جو هستند. در سال 2020 میلادی، هر کدام از این دو کشور حدود نیمی از گندم تولیدی خود را به کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا صادر کرده بودند.
این درحالی است که دو کشور علاوه بر گندم، سهم بزرگی از تأمین دانه‌های روغنی و علوفه مورد نیاز بازارهای جهانی را نیز بر عهده دارند.
در کشور ما نیز همزمان با با این بحران‌ها لازم بود تا دولت فرصت را غنیمت شمرده و با انجام اصلاحات قیمتی و بازتوزیع یارانه‌ها تا حد ممکن در جهت کنترل ذخایر کالاهای اساسی گام برداشته و «واردات بی‌رویه»، «افزایش روزافزون قاچاق» و «افول خودکفایی» که سه تهدید جدی علیه منابع و ذخایر داخلی غلات و مواد غذایی بوده است را خنثی کند.
تخصیص ارز دولتی و دمیدن بر عطش واردات
بر اساس گزارشی که مرکز پژوهش‌های مجلس در سال 98 منتشر کرد طبق آمار و ارقام ثابت کرد رابطه مستقیمی بین تخصیص ارز دولتی به کالاهای اساسی و افزایش اشتیاق واردات آنها وجود داشته است.
اختصاص ارز با نرخ ترجیحی، به طور ملموسی موجب توزیع رانت و افزایش عطش واردات کالاهای اساسی در طول این سال‌ها شده است. میزان رشد واردات برخی از این کالاها تا زمانی که مشمول دریافت ارز ترجیحی می‌شدند در موازات کاهش واردات آنها پس از قطع ارز ترجیحی، شاهد روشنی بر توزیع رانت قابل واردات این کالاها با نرخ ارز ترجیحی است.
به طور مثال کره و چای دو نمونه از این کالاها بودند که با وجود کاهش تقاضای آنها در بازار، واردات آنها افزایش چشمگیری را تجربه کرد.
طبق گفته این مرکز پژوهشی، تقاضای داخلی همه گروه ‌ های کا لاهای اساسی در سال 1398 نسبت به سال 1396 کاهش داشته است، اما واردات آنها هر ساله رشد روزافزونی را تجربه کرده است که به احتمال زیاد صرف قاچاق صادراتی یا صادرات مجدد پس از فر آ وری جزئی شده است .
به طور مثال میزان واردات کره در طول سال 1398، برابر 50 هزار تن بوده است اما واردات این محصول در سه ماهه ابتدایی سال 98 (قبل از حذف ارز ترجیحی) برابر با حدود 40 هزار تن بوده است اما پس ازآن یعنی طی 9 ماه پایانی سال 98 که فاقد ارز ترجیحی بوده است، تنها 10 هزار تن واردات کره انجام شده است.
آمار پنهان قاچاق اقلام اساسی به کشورهای همسایه
ناتوانی دستگاه‌های متولی کنترل قاچاق از جمله ستاد مبارزه با قاچاق کالا ارز و همچنین قیمت پایین اقلام اساسی داخلی نسبت به قیمت جهانی، رشد چشمگیر قاچاق معکوس کالای اساسی به کشورهای همسایه را در سالهای اخیر به همراه داشته است اما متأسفانه هیچ آمار رسمی در این زمینه در دسترس نیست.
شرکت بازرگانی دولتی ایران، در هفته‌های گذشته اعلام کرد به‌دلیل افزایش جهانی قیمت‌ها طی ماه‌های اخیر، قاچاق آرد به کشورهای همسایه به شدت افزایش یافته بود و دلالان با خرید آرد یارانه‌ای از صنایع، اقدام به فروش آن در مرز پاکستان به دو برابر و در مرز ترکیه به سه برابر قیمتی که دولت در اختیار صنایع قرار می‌داد، می‌کردند.
محمد قربانی معاون برنامه ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی، در هفته‌های گذشته عنوان کرده بود، از 2 میلیون تن گندم وارد شده در کشور حدود 250 هزار تن قاچاق در کشور انجام می‌شود که این رقم برای سال گذشته است که رشد 2 برابری داشته است.
این موضوع برای سایر اقلام همچون دارو و روغن که هم اکنون ارز 4200 دریافت می‌کنند نیز صادق بوده است.
همزمان با گرانی دانه‌های آفتاب گردانی و گندم به دلیل جنگ اوکراین، سبب شده است که قیمت روغن در ایران نسبت به کشورهای دیگر حدود 20 درصد کاهش داشته باشد و همین موضوع جذابیتی برای خروج این محصول از کشور و عرضه آن به کشورهای دیگر به صورت رسمی و غیر رسمی ایجاد کرده است.
به طور نمونه از ابتدای امسال تاکنون هزار و 500 تن روغن خوراکی قاچاق توسط سربازان گمنام امام زمان ( عج ) در مناطق مختلف استان سیستان وبلوچستان کشف شده است.
در مورد دارو نیز وضع به همین منوال بوده است. بهرام دارابی، رئیس سازمان غذا و داروی ایران در فرودین ماه امسال با اشاره به نقش قاچاق معکوس دارو از ایران به برخی کشورهای همسایه، گفته است داروی ضد سل به راحتی و به‌صورت کامیونی و کانتینری به کشور افغانستان قاچاق می‌شود .
ارز 4200 تومانی بر علیه خودکفایی
در حال حاضر که قیمت جهانی گندم بیش از 60 درصد افزایش پیدا کرده و معادل حدود کیلویی 15 هزارتومان وارد کشور می‌شود اما همین گندم در از کشاورز ایرانی در قیمتی در حدود 11 هزار و پانصدتومان خریداری می‌شود .
سیاست نادرست عدم حمایت از تولید داخل و تشویق به واردات با تخصیص ارز ترجیحی در طول سالهای اخیر حتی موجب شده است تا دولت مجبور شود گندم خارجی را به مراتب گران‌تر از تولید داخل خریداری کند. طبق آمار کشور ما در سال اخیر حدود 60 درصد از گندم خود را وارد و 40 درصد را نیز با مکانیسم خرید تضمینی از کشاورزان خریداری نموده است.
بنابراین با توجه به بحران جنگ اوکراین که به طور مستقیم بر قیمت گندم و روغن تأثیر گذاشته است و نیز گرانی جهانی انواع کالاهای اساسی در جهان بیش از پیش ضروری به نظر می‌رسد تا با تکیه بر توان و ظرفیت‌های داخلی از هدر رفت ارز و کمبود این اقلام جلوگیری به عمل بیاید.



ارسال نظر شما

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

نیروگاه 320 مگاواتی قشم رسما افتتاح شد/راه اندازی اولین ترانسفورماتور 400 مگاولت آمپری تولید داخل

افزایش 10 تا 60 درصدی نرخ چای/ دولت طلب چایکاران را پرداخت کند

وضعیت تنظیم بازار کالاهای اساسی با حضور وزیر جهادکشاورزی در کمیسیون اقتصادی بررسی ‌می‌شود

ترافیک در جاده چالوس/ کندوان و هراز فردا یک‌طرفه می‌شود

نفوذ گردوخاک از همسایگان غربی به کشور از فردا/ هوای تهران خنک‌تر می‌شود

درآمدها ریالی و هزینه‌ها جهانی است/ دولت باید یارانه جدید را براساس ارزش دلار پرداخت می‌کرد/ اصلاحات اقتصادی در شرایط پایدار انجام می‌شود

جزئیات برنامه‌های دولت برای مدیریت تولید و بازار بعد از حذف ارز

سه مدرسه کیمیای دانش در سه روستای استان لرستان افتتاح ‌شد

رئیس اداره روابط عمومی بانک دی منصوب شد

نرخ جدید مواد شوینده بزودی اعلام می‌شود/ تکذیب افزایش 80 درصدی قیمت‌ها

افزایش 10 تا 60 درصدی نرخ چای/ دولت طلب چایکاران را پرداخت نکرد

اشتغال‌زایی با سرمایه‌گذاری 6 هزار میلیاردی بخش دولتی و خصوصی در مناطق آزاد

جمعی از اعضای کمیسیون انرژی مجلس از واحد بهره‌برداری و نمک زدایی هفت شهیدان مسجدسلیمان بازدید کردند

گلایه مندی مردم از نحوه پرداخت وام‌ها ادامه دارد/وزیر اقتصاد پیگیری کند

دولت نتواست هزینه‌های مردم را در یارانه‌های جدید پوشش دهد/ اصلاحات اقتصادی در شرایط پایدار انجام می‌شود

سفیر روسیه: اقدامات احمقانه غرب منجر به بحران جهانی غذا می‌شود

عدم اعلام قیمت نفت خام؛ چالش شرکت‌های پالایشی برای انتشار صورت‌های مالی/ تاثیر عدم شفاف سازی بر معاملات بورس

بهره‌مندی 650 هزار خانوار از گاز رایگان/ بیش از 80 درصد درآمدهای نفتی به صورت ارزی وصول می‌شود

برنامه‌ریزی متنوع برای تامین برق صنعت در تابستان/ تعرفه برق صنایع هیچ تغییری نکرده است

پاسخگویی به برخی ابهامات و سوالات در خصوص سامانه یکپارچه تخصیص خودرو

سرنوشت بورس چه می‌شود؟

اثر افزایش قیمت‌ها بر کاهش مصرف مواد مغذی

ویژه

ابهام‌های حمایتی و یارانه‌ای

80 درصد از درآمدهای نفت به صورت نقدی وصول می‌شود/تکمیل 40 پروژه 13 میلیارد دلاری تا پایان امسال

فصل اقتصاد سایت تخصصی اقتصاد ایران

© - www.fasleqtesad.com . All Rights Reserved.